Jingle Bells
«Jingle Bells» быў напісаны чалавекам па імені Джэймс Лорд П’ерпонт у 1857 годзе, але не зусім у тым выглядзе, які мы ўсе ведаем і любім сёньня. Першапачаткова ён быў апублікаваны пад назвай «The One-Horse Open Sleigh» з крыху іншым тэкстам і значна іншай мэлёдыяй для прысьпеву. Больш за тое, арыгінальная вэрсія ня стала адразу гітом… і яна зусім ня мела ніякага дачыненьня да Раства!
Кім жа быў Джэймс Лорд П’ерпонт, чалавек, які стаіць за сьпевам? І як гэтая простая песенька набыла сваю папулярнасьць і асацыяцыю з Калядамі?
Джэймс Лорд П’ерпонт нарадзіўся ў Бостане, штат Масачусэтс, у 1822 годзе. Яго бацька быў пастарам, абаліцыяністам і паэтам, а Джэймс быў адным з 6 дзяцей у сям’і.
Калі Джэймсу было каля 10 гадоў ён пайшоў у школу-інтэрнат у Нью-Гэмпшыры. Але, відаць, жыццё ў школе-інтэрнаце было не зусім для яго. Праз 4 гады ён уцёк адтуль на мора і далучыўся да экіпажа кітабойнага судна. Пасьля служыў у ВМС ЗША да 21 года.
Пасля службы ён пераехаў у Нью-Ёрк, дзе яго бацька стаў пастарам. Пасьля Джэймс ажаніўся з Мілісэнт і пасяліўся ў Мэдфардзе, штат Масачусэтс, меў траіх дзяцей. Бацька Джэймса ў рэшце рэшт далучыўся да яго ў Мэдфардзе, прыняўшы пасаду сьвятара ў адной з абшчынаў.
Але Джэймс не заставаўся доўга на адным месцы. У 1849 годзе ён пакінуў жонку і дзяцей з бацькам у Масачусэтсе, каб шукаць шчасьця ў Сан-Францыска падчас Каліфарнійскай залатой ліхаманкі. Там ён адкрыў бізнес і працаваў фатографам, але потым яго бізнес згарэў.
Жонка Джэймса, Мілісент, памерла ў 1856 годзе, а яго брат Джон, які пайшоў па сьлядах бацькі ў якасьці пастара і пераехаў у Саванну, штат Джорджыя. Джэймс вырашыў узяць прыклад з брата і стаць арганістам і музычным кіраўніком царквы. Ён даваў урокі аргана і спеваў, каб зарабіць на жыцьцё. Менавіта ў гэты момант свайго жыцьця ён пачаў пісаць музыку. Яго першая кампазіцыя «Каліфарніец, які вярнуўся» была апублікаваная ў 1852 годзе і апісвала яго досьвед падчас Залатой ліхаманкі і няўдалы бізнес у Каліфорніі.
Праз 5 гадоў, у жніўні 1857 года, Джэймс апублікаваў сьпеў, які пазьней стаў вядомым як «Jingle Bells».
У першым тэксьце няма ніякай згадкі пра Каляды. Сьпеў распавядае пра вясёлую паездку на санях, запрэжаных адным конем, якая заканчваецца даволі няёмкім інцыдэнтам для кучара. Да таго ж ён быў апублікаваны ў канцы лета/пачатку восені – ніякіх асацыяцый з Раством.
Дык чаму ж ён стаў калядным сьпевам № 1 усіх часоў?
Вядома, што сьпеў стаў папулярным дзякуючы развіцьцю тэхналогій у 20 стагодзьдзі. На мяжы стагодзьдзяў быў зроблены шэраг запісаў (першы ў 1889 г.). А калі радыё атрымала шырокае распаўсюджваньне, гэтыя запісы — асабліва вэрсія 1943 года ў выкананні Бінга Кросбі і сясцёр Эндрус — часта прайграваліся. Версія Бінга Кросбі была запісана падчас каляднага сэзону, і, верагодна, менавіта гэта, а таксама зімовыя вобразы, вызначылі лёс сьпева як каляднай клясыкі.
Цікава, дарэчы, што ў 1965 годзе «Jingle Bells» стаў першым сьпевам, які трансьляваўся з космасу, калі астранаўты на борце «Джэміні-6» вырашылі разыграць Цэнтр кіраваньня палётамі і выканалі песьню на губным гармоніку і сапраўдных званочках, якія яны пранесьлі на борт.
Сам жа аўтар сьпеву Джэймс П’ерпонт працягваў выкладаць музыку да канца свайго жыцьця. Ён памёр у доме сына ў красавіку 1893 года, так і не падазраючы, што яго вясёлая маленькая песенька пра сані, запрэжаныя адным конем, некалі стане адной з самых шырока вядомых папулярных сьпеваў у сьвеце.
Тэкст і выкананьне беларускай вэрсіі сьпева «Дзінь-дзінь-дон»
Глядзіце таксама: O Come All Ye Faithful
